Dalışta Kural ihlali ve Vurgun

Murat, dalış sonrası uçuş kurallarını tam da basınç odasında sonuçlanacak şekilde ihlal ediyor. Başı dönen ve tükenmiş durumdaki Murat küçük hafif yolcu uçağının dar merdivenlerinden inmeye çalışırken tökezledi. Dengesini bulmak için durakladığında asfalt zemine inebilmek için uçuş ekibinden birinin yardımına ihtiyaç duydu.

Kulaklarında sürekli bir çınlama vardı ve terminal binasına kadar olan kısa yürüyüş boyunca yönünü çıkarabilmek için bir kaç kez durması gerekti. Sonunda, bir taksiye binmeyi ve oteline gitmeyi başararak yaklaşık 20 saat boyunca aralıksız uyudu. Uyandığında kulaklarındaki çınlama otel odasının sessiz ortamında sağır edecek derecede şiddetlenmişti. Kendini yataktan çıkmaya zorlayan Murat, basınç atım hastalığından muzdarip olduğunu fark etmeye başlamıştı.

Dalgıç : Murat 40'lı yaşlarının başında, deneyimli, sık seyahat eden ve aktif bir dalgıçtı. Her yıl Karayipler’e birkaç dalış seyahati yapar ve farklı adalarında mümkün olabildiğince çok dalış yapmaya çalışırdı. Üst düzeyde sağlıklı bir dalgıçtı ve dalış fiziği ve fizyolojisi konusunda da tam bir kavrayışa sahipti.

Seyahat : Olabildiğince çok adada ve olabildiğince çok dalış yapma amacıyla ayarladığı iki haftalık seyahati boyunca Murat Karayipler’de adadan adaya uçuyordu. Aynı yerde iki günden daha fazla dalış yapmayan Murat, daha sonra küçük bir uçağa biniyor ya da bazı durumlarda bir tekne ile bir sonraki adaya geçiyordu. 18 ya da 30 metreden daha derin olmak üzere günde iki veya üç dalış yapıyordu. Dikkatli bir dalgıç olan Murat, Dekosuz dalış limitlerine riayet ediyor ve her zaman dikkatli ve yavaş çıkışlar yapıyordu. Her akşam orta düzeyde alkol tüketen Murat, yeterli hidrasyon seviyesini koruyabilmek içinse su tüketimine önem veriyordu. Yüksek sayıda yaptığı mükerrer dalışların uçuşlarla birlikte limitlerini zorladığının farkında olan Murat dalışlarıyla uçuşları arasında en az 12 saatlik yüzey fasılası vermeye ve mümkünse alçak uçuş yapan küçük uçaklarla seyahat etmeye özen gösteriyordu.

Kaza : Murat, daha önce hiç dalış yapmadığı adaya bir saatlik bir uçuş için bindiği uçakta iyi hissediyordu. Uçuşun yarısında Murat aniden yorgun düştü. Uçak iniş yapmadan az önce uyanan Murat, koltuğunda iyice dinlenmek yerine uyku ve uyanıklık arasında gidip geliyordu. Başlangıçta, kulaklarında çınlamanın uçağın gürültüsünden bitkinliğinin ise yakalamaya çalıştığı yoğun tatil programından kaynaklandığını düşündü. Sağduyuyla öğleden sonrası için ayarladığı dalışlarından önce dinlenmenin iyi geleceğine karar verdi. Ertesi gün hala son derece bitkin bir şekilde ve kulaklarındaki çınlama ile uyandığında ise muhtemelen vurgun yediğini biliyordu.

Adada basınç odası yoktu, bu yüzden dalış merkezinden acil durum oksijen yardımı istemek ya da yerel bir sağlık merkezi bulmak yerine acil bir dönüş uçuşu ayarladı. Uçak yükseldikçe Murat’ın hissettiği belirtiler daha da kötüleşti ama o yine de vardığında acil yardımı aramadı. Bunun yerine evine gitti, dalış malzemelerini temizledi ve iyi bir gece uykusu ile dinlenmenin sorunu çözeceğini düşündü. Ama olmadı. Ertesi sabah, sonunda, dalış sağlığı eğitimi almış olan bir arkadaşından tavsiye almak için aradı. Arkadaşının tavsiyesine uyarak nörolojik basınç atım hastalığı için acil sağlık yardımı talebinde bulundu. Birkaç basınç odası terapisinin sonunda bitkinlik ve diğer belirtiler nihayet ortadan kalkmış olsa da kulağındaki çınlama basınç atım hastalığına bağlı vurgunun kalıcı bir belirtisi olarak süreğen hale geldi.

Analiz : Murat’ın dalış profilleri ve uçuşları eğitimini aldığı dalış tablosunun sınırlamaları dahilindeydi; maruz kaldığı vurgun bu nedenle hakkedilmemiş bir sonuç olarak görülebilir. Ancak, iki durumda dalış bilgisayarının uçuş öncesi fasıla için verdiği zamana uymamıştı ve daha muhafazakar ve yaygın bir görüş olan mükerrer dalışlardan sonra 24 saat uçuş yapılmaması yönündeki tavsiyeyi de dikkate almamıştı. Fakat Murat’ın en büyük ve temel hatası acil tedavi talebinde bulunmamış olmasıydı. Murat’ın en yakın basınç odasına alçak irtifa transferi sağlayacak ve gerekli tedaviyi de içeren bir dalış sigortası vardı. Hatta muhtemelen vurgun yediğini düşündüğünde dahi sağlık yardımını erteleyerek evine uçmayı tercih etmişti. Kalıcı hasar daha büyük olmadığı için şanslıydı.

Yaşam için Dersler : Dalış tablolarının sınırlarını zorlamayın. Dalış tabloları ve bilgisayara algoritmaları her ne kadar dikkate değer güvenlik toleransı barındırsa da basınç atım teorisi kesinliği olmayan bir bilim alanıdır. Limitleri zorlamak sizi bu kuralların dışına çıkaracak istisnai bir istatistiki veri yapacaktır.

· Uçmadan önce 24 saat bekleyin. Mükerrer dalışlardan, derin dalışlardan ya da art arda dalış yaptığınız birkaç günün bitiminde son dalışınızla uçuşunuz arasında 24 saatlik bir bekleme planlayın.

· Şüphelenirseniz muayene olun. Eğer vurgun yediğinizi düşünüyorsanız büyük bir olasılıkla öyledir. Basınç atım hastalığının belirtileri konusunda bilgilenin ve ortaya çıktıklarında mutlaka bir uzmana başvurun.

· Gecikmeyin! Basınç odası tedavisini ertelediğiniz her an, kalıcı hasar olasılığını arttırır.

· Vurgun yediyseniz, uçmayın! Uçuş basınç atım hastalığını şiddetlendirecektir ve düşük kabin basıncı hastalığa yol açan gaz kabarcıklarının daha da büyümesine yol açacaktır.

· Dalış sigortası yaptırın ve kullanın. Her aktif dalıcı, kurtarma ve tedavi giderlerini kapsayacak iyi bir güvenlik sigortası yaptırmalıdır. Eğer sigortanız var ise kullanmaktan çekinmeyin.